[OpenCode] คู่มือตั้งค่า ความปลอดภัยใน OpenCode: คุม Permissions และปกป้องไฟล์ความลับ

การใช้งาน AI Coding Agent อย่าง OpenCode ช่วยเพิ่มความเร็วในการพัฒนาซอฟต์แวร์ได้อย่างมหาศาล แต่การปล่อยให้ AI ทำงานโดยไม่มีการกำหนดขอบเขตสิทธิ์ที่รัดกุม อาจนำไปสู่ความเสี่ยง เช่น การอ่านไฟล์ความลับ หรือการแก้ไขซอร์สโค้ดโดยไม่ได้อนุญาต บทความนี้สรุปแนวทางการจัดการ Permissions ใน OpenCode แบบถูกต้องตาม Schema และเอกสารทางการล่าสุดครับ

---

1. โครงสร้างและการตั้งค่า Permissions ใน opencode.json

การจำกัดสิทธิ์ใน OpenCode ทำได้โดยการกำหนดค่าใน opencode.json (ตัวอย่าง) ซึ่งรองรับทั้งการตั้งค่าแบบครอบคลุมและการกำหนดสิทธิ์แบบเจาะจง (Granular Rules):

{
  "$schema": "https://opencode.ai/config.json",
  "permission": {
    "bash": {
       "*rm*": "ask",
       "*Remove-Item*": "ask",
       "*node -e*": "deny",
       "*node --eval*": "deny",
       "*python -c*": "deny",
       "*python3 -c*": "deny",
       "*python *.py*": "ask",
       "*node *.js*": "ask",
       "*.env*": "deny",
       "*.env.example*": "allow"
    },
    "read": {
      "**/.env*": "deny",
      "**/.env.example": "allow"
    },
    "grep": {
      "**/.env*": "deny",
      "**/.env.example": "allow"
    },
    "glob": {
      "*": "allow"
    },
    "external_directory": {
      "*": "deny",
      "~/projects/personal/**": "allow"
    }
  },
  "share": "manual"
}

• ผลลัพธ์ของสิทธิ์ (Actions): มี 3 ค่าหลัก คือ "allow" (อนุญาตทันที), "ask" (ต้องถามยืนยัน), และ "deny" (ปฏิเสธเด็ดขาด)
• การใช้ Wildcard Matching: รองรับ * (ตรงกับตัวอักษรใดๆ ในชั้นเดียว), ** (Recursive สแกนทะลุทุก Subdirectory) และ ? (ตรงกับ 1 ตัวอักษร)
• หลักการอ่านกฎ (Last-Match-Wins): ระบบจะอ่านกฎจากบนลงล่าง กฎข้อสุดท้ายที่ตรงเงื่อนไขจะเป็นกฎที่มีผลจริงเสมอ เช่น การสั่ง "**/.env*": "deny" ไว้ก่อนเพื่อบล็อกไฟล์ .env ทุกรูปแบบแล้วจึงวาง "**/.env.example": "allow" ไว้ด้านล่างสุด เพื่อปลดล็อกให้ใช้เฉพาะไฟล์ตัวอย่างได้

Auto Mode (--auto): หากรัน OpenCode ด้วยคำสั่ง opencode --auto ระบบจะอนุมัติสิทธิ์ที่เป็น "ask" ให้อัตโนมัติ แต่กฎที่เป็น "deny" จะยังคงถูกบล็อกเพื่อความปลอดภัยเสมอ

---

2. การควบคุมขอบเขตสิทธิ์และการป้องกัน Bypass

การจำกัดสิทธิ์การเข้าถึงไฟล์ความลับ เช่น .env จำเป็นต้องครอบคลุมทั้ง Built-in Tools และ Shell Terminal เพื่อป้องกันการ Bypass (Defense-in-Depth):

• การคุม Built-in Tools (read, grep & glob):
  • read: ควบคุมการอ่านเนื้อหาภายในไฟล์โดยตรง (ใช้ **/.env* เพื่อครอบคลุมทั้ง .env.local, .env.production ในทุกระดับโฟลเดอร์)
  • grep: ควบคุมการค้นหาคีย์เวิร์ด/ข้อความภายในเนื้อหาไฟล์ (กำหนดกฎเหมือนกับ read)
  • glob: ควบคุมการสแกนค้นหารายชื่อไฟล์และเส้นทาง Directory (ไม่ได้อ่านเนื้อหาไฟล์ จึงสามารถเปิด "glob": { "*": "allow" } เพื่อให้ AI เข้าใจโครงสร้างโปรเจกต์ได้)
• การป้องกัน Bypass ผ่าน Terminal (bash): หาก AI พยายามเลี่ยง Built-in Tools ไปรันคำสั่ง CLI บน Terminal เช่น Get-Content **/.env*, gc **/.env*, type **/.env*, cat **/.env*, grep **/.env* หรือ Select-String **/.env* การตั้งค่าบล็อกรูปแบบคำสั่งเหล่านี้ในส่วน bash จะช่วยปิดช่องโหว่ได้อย่างรัดกุม
• ข้อจำกัด Glob Pattern vs Regex ใน bash block:

  การระบุกฎใน OpenCode ใช้ Glob Pattern Engine ในการจับคู่ข้อความ ไม่ได้ใช้ Regular Expression (Regex) ทำให้ไม่รองรับการยุบรวมคำสั่งด้วยการจัดกลุ่มแบบ (cat|grep) หรือ [cat|grep] เพราะเครื่องหมาย | หรือ (...) จะถูกมองเป็นตัวอักษรตรงๆ การตั้งค่าใน bash จึงจำเป็นต้องแยกเขียนระบุทีละคำสั่งอย่างชัดเจนเท่านั้น

• external_directory (Deny-by-Default): ตั้งค่าเริ่มต้นให้ปฏิเสธการเข้าถึง Directory นอก Workspace ทั้งหมดโดยการใส่ "*": "deny" ไว้เป็นบรรทัดแรก แล้วค่อยเปิดข้อยกเว้นเฉพาะโฟลเดอร์ที่จำเป็น เช่น "~/projects/personal/**": "allow" ไว้บรรทัดถัดมา

ข้อควรจำ: ไฟล์คอนฟิกจะถูกอ่านเฉพาะตอนเริ่มระบบ (Startup) เท่านั้น หากมีการแก้ไข opencode.json ต้อง Restart OpenCode ใหม่เสมอ

---

3. การควบคุมการแชร์ Session (share) และป้องกัน Data Leakage

การตั้งค่าแชร์บทสนทนาส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยของ Source Code และ Logs ในระบบ:

{
  "share": "manual"
}

หากตั้งค่าเป็น "share": "auto" ระบบจะอัปโหลด Session Logs ขึ้น Web Server เป็น Public Read-Only Link ให้อัตโนมัติ

ความเสี่ยงด้าน Security: แม้ผู้ที่ได้รับลิงก์จะไม่สามารถ Remote กลับมาควบคุมเครื่องได้ ทำได้เพียงอ่านเท่านั้น แต่มีความเสี่ยงสูงเรื่อง Data Leakage หากมี API Keys, Passwords หรือ Internal URLs หลุดไปใน Logs แนะนำให้ตั้งเป็น "manual" หรือ "disabled" เสมอ

---

4. รายการ Permissions ที่รองรับทั้งหมด

สามารถดูรายละเอียดรายการสิทธิ์ (Permission Types) ทั้งหมดที่ OpenCode รองรับ ขอบเขตการทำงาน และค่า Default ล่าสุดได้จากเอกสารทางการที่ https://opencode.ai/docs/permissions/#สิทธิ์ที่มีอยู่

---

5. การตั้งค่าสิทธิ์ระดับ Agent (Agent Precedence)

คุณสามารถตั้งค่าสิทธิ์เฉพาะของแต่ละ Agent เพื่อ Override ค่า Global Config ได้ เช่น การจำกัดไม่ให้ Agent สาย Review ทำการแก้ไขไฟล์ หรือรันคำสั่ง Shell:

---
description: Code review agent without edit permissions
mode: subagent
permission:
  edit: deny
  bash: ask
  webfetch: deny
---
Only analyze code and suggest changes.

ลำดับความสำคัญของสิทธิ์ (Precedence) จะประมวลผลตามลำดับ: Agent Config (.opencode/agents/*.md) > Project Config (opencode.json) > Global Config (~/.config/opencode/opencode.json)

---

สรุป

การจัด Permissions ใน OpenCode ที่ถูกต้อง คือการตั้งค่า permission ครอบคลุมทั้ง Built-in Tools (read, grep) และ Shell (bash) โดยใช้ **/.env* เพื่อสแกนครอบคลุมทุก Subdirectory และทุกไฟล์ตระกูล .env พร้อมยกเว้น .env.example ด้วยหลักการ Last-Match-Wins กำหนดให้ external_directory เป็น Deny-by-Default ร่วมกับการเลือกการแชร์แบบ "manual" เพื่อความปลอดภัยสูงสุดครับ